Description
Tiểu đường (đái tháo đường) là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính đang gia tăng nhanh trên toàn cầu. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), năm 2024 có khoảng 589 triệu người trưởng thành sống chung với bệnh tiểu đường. Hiểu rõ nguyên nhân tiểu đường và các yếu tố nguy cơ sẽ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và kiểm soát bệnh hiệu quả.
▶️▶️▶️ Tham khảo thêm:
Nguyên nhân tiểu đường là gì?
Nguyên nhân tiểu đường khác nhau tùy theo từng thể bệnh. Đối với đái tháo đường type 1, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến cơ chế tự miễn. Hệ miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn và tấn công các tế bào beta của tuyến tụy, khiến khả năng sản xuất insulin bị suy giảm nghiêm trọng. Khi thiếu insulin, glucose không thể đi vào tế bào để tạo năng lượng, dẫn đến tăng đường huyết.
Đối với đái tháo đường type 2, nguyên nhân thường là sự kết hợp giữa tình trạng kháng insulin và suy giảm chức năng tiết insulin của tuyến tụy. Đây là dạng bệnh phổ biến nhất, chiếm khoảng 90-95% tổng số trường hợp mắc đái tháo đường.
Những yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh
Bên cạnh các nguyên nhân tiểu đường kể trên, nhiều yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là những yếu tố thường gặp:
- Tiền sử gia đình có người mắc tiểu đường.
- Thừa cân hoặc béo phì, đặc biệt là béo bụng.
- Người từ 45 tuổi trở lên.
- Từng mắc tiểu đường thai kỳ hoặc sinh con nặng trên 4 kg.
- Tiền sử tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.
- Hội chứng buồng trứng đa nang ở phụ nữ.
- Rối loạn lipid máu.
- Thói quen hút thuốc lá.
- Chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.
Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc tiểu đường?
Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn đái tháo đường type 1, nhiều trường hợp đái tháo đường type 2 có thể được giảm nguy cơ bằng cách thay đổi lối sống. Cụ thể:
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tăng cường vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hoạt động phù hợp.
- Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.
- Hạn chế đồ uống có đường, thực phẩm nhiều dầu mỡ và thức ăn nhanh.
- Không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người thuộc nhóm nguy cơ cao.
- Thực hiện xét nghiệm đường huyết theo khuyến cáo của bác sĩ.
Kết luận
Hiểu rõ nguyên nhân tiểu đường và các yếu tố nguy cơ là bước quan trọng giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên thăm khám sớm để được tư vấn và kiểm tra đường huyết. Bệnh viện Đại học Phenikaa với đội ngũ chuyên gia Nội tiết giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm hiện đại sẵn sàng đồng hành trong việc tầm soát, chẩn đoán và quản lý bệnh tiểu đường toàn diện.